Tuesday, October 4, 2022

Doodda ka taagan Qeybsiga Deeqda $100 Milyan ee Bankiga Adduunka 2022 (Qormo)

-

- Advertisement -

Waxaa muuqata in Dowladda Federaalka iyo Dowlad Goboleedyada ay aad ugu jaahwareersan yihiin fahamka habraaca Kaalmada Caalamka, sababtoo ah muddo 10 sano ah laguma guuleysan dhammeystirka dastuurka KMG oo asaas u noqon lahaa habraaca Maamulka Maaliyadda Qaranka oo Miisaaniyadaha dowladda federaalka, Dowlad Goboleedyada, iyo Dowladaha Hoose lagu soo bandhigi lahaa.

Sidaa darted, Dowladda Federaalka iyo Dowlad Goboleedyada waxay isku haystaan wax qaybsi la garan la’yahay sababta, kaaso caqabad ku ah howlgalka dowladda federaalka.

27kii Bishii Luulyo la soo dhaafay , Bankiga Adduunka wuxuu ku dhawaaqay inuu dowladda Federaalka Soomaaliya ugu deeqay lacag dhan $100 milyan, lacagtaaso ah kabid Miisaaniyadda 2022.

Cinwaanka Qoraalka Bankiga Adduunka ka soo baxay ee ku saabsanaa deeqdaas wuxuu yahay:

- Advertisement -

“Soomaaliya oo $100 Milyan oo Bankiga Adduunka ka timid ku xoojineysa Daahfurnaanta Maaliyadda Dowladda iyo Kobaca furan ee dhaqaalaha Gaarka ah (Somalia To strengthen Fiscal Transparency and Inclusive Private Sector Growth with $100 Million from World Bank ).”

Qoraalka wuxuu tilmaamaya in ujeedooyinka lacagtaas tahay:

* taageridda sii wadida howlaha lagu higsanayo Yoolka dhammeystirka barnaamjika deyn cafinta;
* Taageridda daahfurnaanta Miisaniyadda Dowladda iyo kordhinta dakhliga canshuuraha lagu gaarayo is waafajinta Canshuuraha dekedaha (Harmonirzation of customs regimes) iyo hagaajinta wax isu gudbinta dowladda federaalka dhexdeeda ah (Intergovernmental fiscal Transfers).
* Asaas u noqoshada hagaajinta maamulka maaliyadda dowladda dhexdeeda ah si loo adkeeyo ajendaha kor u qaadidda xasillonida iyo kartida dowladda oo muhiim u ah dhirrigelinta kobaca dhaqaalaha furan, kaaso ay ku xiran tahay horumarinta kalsoonisada daahfurnaanta maamulka maaliyadda dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada.

* Madaama Soomaaliya ay haystaan dhibaatooyinka kedis ah ee ka dhashay isbeddelka cimilada, kalmada waxay wax ka tareysa adkeysiga dhaqaalaha iyo maalgelinta qaybaha kalluumeysiga iyo tamarta la cusbooneysiin karo (Renewable Energy) oo fura u ah shaqo abuur iyo koboc dhaqaale.

* Aburitaanka fursad maaliyadeed ee madaxda dowladda u oggolanaya inay ka jawaabto xaaladda sii xumaaneysa ee abaaraha, sicir bararka cuntada iyo shidaalka iyo quutul daruuriga kale.

* Awood-u-siinta dowladda federaalka inay lacag caddaan ah gaarsiiso dadka tabaaleysan, oo ay ka mid yihiin haweenka, taaso ah habka gurmadka ugu habboon ee wax looga qaban karo musiibooyinka socda.

Wakiilka Bankiga Adduunka u qaabilsan Soomaaliya, Kristina Svensson, waxay tiri ” tallaabada ( this operation) – $100 milyan – waxay kobcineysa Maaliyadda dowladda (Government’s Fiscal space) ay uga jawaabi karto ama wax uga qaban karto xaaladda abaarta, isla markaana ay sii wadi karto fulinta howlaha lagu higsanayo gaaridda dhammeystirka barnaamijka deyn cafinta.”

- Advertisement -

Qoraalka Bankiga Adduunka wuxuu daaha ka qaadaya ujeedooyinka ballaran ee lacagta $100 milyan ah loogu tala galay in lagu maareeyo si barnaamijka deyn cafinta uusan u fashilmin. Dowladda Federaalka waxaa saaran inay kala doorato baahiyada faraha badan ee kor lagu tilmaamay. Sidaa awgeed, ma muuqato sabab Dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada ugu murmaan qaybsiga deeqaha iyo deymaha caalamka, waayo deeqahaas waxay marayaan Miisaaniyadda haddii ay yihiin kabid Miisaaniyadeed ama Mashaariic inta badan horey loo qorsheeyay.

Tusaale ahaan,

*Kharajka Miisaaniyadda dowladda Federaalka 2022 waa $918,666,761.

* Dakhliga Guud waa $907,149,798.
~ Dakhliga Gudaha waa $246,988,708.
~ Kaalmada Dibedda waa $660,161,090.

* Farqiga Isdhinka (Deficit) ee dakhliga iyo kharajka guud Miisaaniyadda 2022 waa $11, 516,963.

Sannadkii 2021, waxaa jiray Isdhin (Deficit) noqday deyn taagan oo dhan $15 miliyan.

- Advertisement -

Isugeynta deynta taagneyd 2021 iyo kan la filayo 2022 waxay noqoneysa $26.5 Milyan sida ku cad Miisaaniyadda 2022.

Waxaa muhiim ah in Dowladda Goboleedyada ay ka fiirsadaan doodaha dhaawacaya dib u soo nooleynta wadashaqeynta dowladda federaalka iyo dowlad goboleedyada. Ma muuqato sabab waqti loogu lumiyo doodda ku saabsan qaybsiga deeqaha caalamka oo ujeedooyinkooda horey loo qorsheeyay.
Dowladda Federaalka waxaa saaran daahfurnaan.

Miisaaniyad Sannadeedka 2022 ayaa tilmaaameysa qoondada dowlad Goboleedyada ka helayaan deeqaha Caalamka ayadoo ay ku xiran tahay dakhliga gudaha iyo dibedda soo xarooda.

Waxaa muhiim ah in waqti la geliyo lafa guurka nidaamka maamulka maaliyadda dowladda federaalka (Fiscal federalism) oo ah qodob asaasi ah si loo dhammeystiro dastuurka KMG.

W/Q: Dr. Maxamud M. Culusow

- Advertisement -

Qoraalka kama tarjumayo aragtida Mareegta GOOBJOOGE.NET, wuxuuna gaar u yahay qoraaga ku saxiixan.
The views and opinions expressed in this website are those of the authors and do not necessarily reflect Goobjooge.net's editorial stance.

XULKA WARARKA

WARARKA CUSUB

Alshabaab oo abaabushay Maleeshiyo u dagaalameysa oo ka tirsan Beesha Abgaal (Sawirro)

Alshabaab ayaa abaabul ku bilowday dadka kasoo jeeda Beesha Abgaal e ku nool degaanada ay ka heysto Gobollada SH/Dhexe iyo Galgaduud, kadib markii dhinaca...

Wasiir Fiqi oo Shaqadii ka joojiyey Agaasimaha Hay’ad muhiim ah (Akhriso Wareegto)

Wasiirka Arrimaha gudaha Axmed Macalin Fiqi ayaa wareegto uu soo saaray shaqadii uga joojiyey Maareeyihii Hay’adda Diiwaangalinta iyo Aqoonsiga Dadweynaha (National Identification). Shaqo ka koojinta...

Abaabulkii ugu danbeeyay oo ka socda Sh/DHexe iyo Beesha Madaxweynaha oo ku biireysa dagaalka..

Wararka laga helayo Gobolka SH/Dhexe ayaa sheegaya in abaabulkii ugu danbeeyay ee dagaal uu ka socdo degaano ka mida Gobolkaasi, iyadoo beesha uu kasoo...

Ciidamada Degaanka iyo kuwa Dowladda ee Hiiraan oo Dagaal cusub bilaabay, lana wareegay…

Wararka laga helayo Gobolka Hiiraan ayaa sheegaya in Ciidamada Dowladdda ee Milateriga iyo kuwa degaanka ee xoreynta gobolka Hiiraan ayaa dagaal cusub dib u...

Madaxweyne Xasan Sheekh oo ka hadlay Qaraxyadii Beledweyne, Amarna kasoo saaray

Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa ka hadlay Qaraxyadii maanta ka dhacay magaalada Beledweyne, isagoo Amar ah inay galaan feejignaansiiyay ciidamada iyo maamulka Hirshabeelle. Wuxuu...

RW Xamsa iyo Qaar ka mida Wasiirada oo Shir Degdega ka yeeshay xaaladda Beledweyne

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Hamza Abdi Barre, ayaa guddoomiyey shir looga hadlayay xaaadda amniga oo si gaar ah qaraxyadii ka dhacay maanta magaalada...

Faahfaahin: Qaraxii Saddexaad ee is-miidaamin ah oo ka dhacay Beledweyne

Faahfaahin dheeraad ah ayaa laga helayaa Qarax is-miidaamin ah oo ah kii saddexaad oo maanta ka dhaca magaalada Beledweyne. Qaraxa saddexaad oo loo adeegsaday Gaari...

XOGAHA QARSOON

War-Murtiyeed 10 Qodob ah oo laga soo saaray kulamadii Xasan Sheekh iyo Abiy Ahmed (Akhriso)

Madaxda dalalka Soomaaliya iyo Itoobiya ayaa soo saaray War-murtiyeed ka kooban 10 Qodob, kadib shirar ay magaalada Adis ababa ku yeesheen magaalada Addis Ababa. Madaxweynaha...

XOG: Yaa qaadan jiray Lacagta la joojiyay ee Shahaadada Dugsiyada Sare Dowladda Federaalka?

Wasiirka Wasaaradda WaxbarashadaXukuumadda Federaalka Soomaaliya Faarax Sheekh Cabduqaadir ayaa maanta shaaciyay in la joojiyay lacagihii laga qaadi jiray ardayda qaadaneysa Shahaadada Dugsiga Sare oo...

Diyaaradaha Drone-ka Turkiga oo ka qeyb qaadanaya Dagaalka Alshabaab ee Hiiraan iyo Galgaduud

Dowladda Soomaaliya ayaa markii ugu horeysay xaqiijisay in Dowladda Turkiga ay qeyb ka tahay dagaalka lagu qaaday Alshabaab ee ka socda Gobollada Dhexe ee...

Xasan Sheekh oo kashifay sababtii xumeysay xiriirka Farmaajo iyo Isaias Afwerki

Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa markii ugu horeysay ka hadlay ciidamada Soomaalida ee lagu tababarray dalka Eritrea iyo sababta keentay inay dalkooda ku...

AKHRISO QORMOOYINKA KALERELATED
Recommended to you